Tin tức Car360
Từ 1/7, những loại xe nào được miễn yêu cầu ghế trẻ em?
Thuận Trần
Công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông đối với đối tượng hành khách là trẻ em đang có những điều chỉnh quan trọng về mặt thể chế pháp lý. Trước đó, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật từng đặt ra lộ trình nghiêm ngặt nhằm thắt chặt việc bảo vệ trẻ nhỏ khi tham gia giao thông bằng xe cơ giới.
Tuy nhiên, nhận diện thực tế chuẩn bị của xã hội và để tính toán lộ trình thực thi đạt hiệu quả tối ưu, cơ quan quản lý cấp cao đã ban hành văn bản mới nhằm căn chỉnh mốc thời gian áp dụng, đồng thời bóc tách rõ ràng các nhóm đối tượng phương tiện chịu sự điều chỉnh trực tiếp của chế tài hành chính này.
Quy định bắt buộc lắp ghế an toàn cho xe cá nhân
Theo nội dung Luật số 118 năm 2025 đã chính thức sửa đổi, bổ sung cho khoản 3 Điều 10 Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024 một số quy định về việc chở trẻ em trên xe ô tô. Theo đó, văn bản sửa đổi này quyết định lùi thời gian có hiệu lực của các chế tài xử phạt liên quan đến việc trang bị thiết bị an toàn trẻ em. Điểm mốc mới được chỉ định bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, thay vì áp dụng từ ngày 1 tháng 1 năm 2026 như phán quyết trong các dự thảo trước đây.
Về mặt nội dung cốt lõi, quy định mới nêu rõ: Khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chỉ số chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô, người điều khiển phương tiện không được phép cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, ngoại trừ trường hợp cấu trúc xe ô tô đó chỉ thiết kế duy nhất một hàng ghế. Đồng thời, người lái xe có nghĩa vụ bắt buộc phải sử dụng, hoặc hướng dẫn người đồng hành sử dụng các loại thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em.
Đáng chú ý, văn bản pháp lý mới đã chính thức loại bỏ quy định bắt buộc đối với xe taxi và xe vận tải hành khách trong việc phải lắp đặt thiết bị an toàn cho trẻ em. Như vậy, căn cứ theo các quy định sửa đổi, nghĩa vụ pháp lý này chỉ áp dụng bắt buộc đối với các loại xe ô tô gia đình, xe ô tô cá nhân không tham gia hoạt động kinh doanh vận tải (phương tiện đăng ký biển số màu trắng) kể từ thời điểm ngày 1 tháng 7 năm 2026.
Các loại xe kinh doanh vận tải có cần lắp ghế trẻ em
Quy định mới phân định rất rõ ranh giới trách nhiệm hành chính giữa các khối phương tiện. Tất cả các loại xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách hiện hữu bao gồm xe taxi truyền thống, xe hợp đồng, xe khách chạy tuyến cố định, xe công nghệ, xe buýt đô thị... đều không thuộc phạm vi bắt buộc phải tự trang bị và lắp đặt sẵn hệ thống thiết bị an toàn cho trẻ em khi đón khách.
Mặc dù được miễn trừ nghĩa vụ lắp ghế chuyên dụng, người điều khiển các loại phương tiện kinh doanh vận tải hành khách nêu trên vẫn phải chấp hành nghiêm ngặt quy định cấm: tuyệt đối không được phép để hành khách là trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 mét ngồi ở vị trí hàng ghế phía trước cùng với tài xế, trừ trường hợp đặc thù xe chỉ cấu tạo một hàng ghế duy nhất.
Trường hợp các lực lượng chức năng tiến hành tuần tra kiểm soát và phát hiện người điều khiển phương tiện xe ô tô gia đình, cá nhân vi phạm, không thực hiện đúng các quy định về vị trí ngồi hoặc không trang bị thiết bị an toàn cho trẻ em, tài xế sẽ bị áp dụng mức xử phạt tiền với biên độ từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng, căn cứ theo quy định tại điểm m khoản 3 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Phân loại kỹ thuật các hệ thống ghế trẻ em CRS và nâng cao ECRS
Để hướng dẫn chi tiết cho người dân chọn lựa sản phẩm đúng quy chuẩn kỹ thuật, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Quy chuẩn quốc gia QCVN 123:2024. Theo văn bản này, thiết bị an toàn cho trẻ em được định nghĩa là hệ thống cấu kiện có khả năng bảo đảm an toàn cho trẻ ở tư thế ngồi hoặc nằm trên xe ô tô. Thiết bị được tính toán cơ khí để giảm thiểu tối đa các nguy cơ chấn thương nội tạng và va đập cho người dùng trong kịch bản xảy ra va chạm giao thông hoặc khi xe ô tô giảm tốc độ đột ngột, bằng cách giới hạn biên độ dịch chuyển của cơ thể trẻ.
Hệ thống thiết bị này được phân định thành hai nhóm công nghệ chính:
- Hệ thống ghế trẻ em CRS (Child Restraint System): Đây là tổ hợp các cấu kiện bao gồm cấu trúc ghế độc lập, hệ thống dây đai bảo vệ, khóa an toàn, bộ thiết bị điều chỉnh biên độ và các phụ kiện đi kèm như nôi nằm, tấm chắn chống va chạm; có năng lực liên kết và lắp đặt chắc chắn lên sàn hoặc ghế xe ô tô.
- Hệ thống ghế trẻ em nâng cao ECRS (Enhanced Child Restraint System): Nhóm này được chia nhỏ thành hệ thống ghế trẻ em tích hợp cơ chế ISOFIX toàn diện (i-Size) và hệ thống ghế trẻ em tích hợp ISOFIX dành riêng cho các dòng xe đặc biệt. Trong đó, hệ thống i-Size là loại cấu trúc thiết kế phù hợp để định vị ổn định ở mọi vị trí ghế ngồi có nhãn i-Size của ô tô.
Việc cơ quan quản lý quyết định miễn trừ nghĩa vụ lắp đặt ghế an toàn cho khối xe kinh doanh vận tải hành khách đang kích hoạt những luồng tranh luận sâu sắc trong giới phân tích chính sách và người tiêu dùng. Dưới góc độ quản lý kinh tế, việc bãi bỏ quy định đối với taxi, xe công nghệ được đánh giá là một bước đi thực dụng, giúp giảm thiểu áp lực chi phí đầu tư hạ tầng và không gian lưu kho cho các doanh nghiệp vận tải trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn.
Tuy nhiên, dưới góc độ an toàn giao thông, nhiều chuyên gia bảo vệ quyền trẻ em khuyến cáo rằng, dù luật pháp chưa bắt buộc, các chủ xe và tài xế xe dịch vụ vẫn nên chủ động chuẩn bị các phương án trang bị thiết bị phù hợp. Trẻ em luôn là nhóm hành khách dễ bị tổn thương nhất trước các xung lực cơ học khi xảy ra va chạm, đặc biệt trên các hành trình di chuyển đường dài hoặc chạy ở dải tốc độ cao trên cao tốc.
Việc người dân tự giác nâng cao ý thức, chủ động bố trí vị trí ngồi hợp lý và trang bị các dòng ghế nâng cao sẽ là giải pháp cốt lõi để xóa bỏ các rủi ro chấn thương đáng tiếc, hướng tới việc xây dựng một môi trường giao thông văn minh và an toàn toàn diện trong giai đoạn trung hạn tiếp theo.