Thị trường ô tô tháng 5 có dấu hiệu hạ nhiệt, điều gì đang xảy ra?

Thị trường ô tô Việt Nam đang trải qua giai đoạn căn chỉnh cung cầu với những biến động nhẹ về mặt sản lượng tiêu thụ. Sau nhịp bứt tốc của các tháng đầu năm, không khí mua sắm tại hệ thống đại lý bắt đầu có dấu hiệu chững lại khi bước vào mùa hè.

Báo cáo số liệu vừa công bố ngày 9 tháng 6 năm 2026 của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho thấy, tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường có xu hướng đi xuống. Thực tế này phản ánh tâm lý thận trọng của người tiêu dùng đối với việc sở hữu các tài sản có giá trị cao, đặc biệt là nhóm phương tiện sử dụng động cơ đốt trong truyền thống.

Theo số liệu thống kê chính thức, tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường ô tô Việt Nam trong tháng 5 năm 2026 bao gồm số liệu từ các thành viên VAMA và lượng xe nhập khẩu của các doanh nghiệp nằm ngoài hiệp hội đạt mức 29.935 chiếc. Chỉ số này thể hiện mức sụt giảm nhẹ 6% so với kết quả ghi nhận trong tháng 4, nhưng vẫn duy trì được mức tăng trưởng 6% khi đặt lên bàn cân so sánh với cùng kỳ tháng 5 năm 2025.

Xét theo cơ cấu công năng phương tiện của toàn thị trường, phân khúc xe du lịch chịu tác động lớn nhất từ làn sóng thắt chặt chi tiêu khi lượng tiêu thụ sụt giảm tới 10%, đạt sản lượng 19.182 xe. Ngược lại, nhóm xe thương mại ghi nhận mức tăng trưởng dương 5% với sản lượng bàn giao đạt 10.288 chiếc. Riêng phân khúc xe chuyên dụng chứng kiến mức lao dốc mạnh tới 45% so với tháng liền trước, dừng lại ở con số 465 xe xuất xưởng.

Bên trong khối các nhà sản xuất thuộc VAMA, tổng sản lượng bán hàng của các hãng thành viên trong tháng 5 năm 2026 đạt 24.136 chiếc, giảm nhẹ 1,4% so với mốc 24.479 chiếc của tháng trước đó, nhưng vẫn bảo thạch mức tăng 6,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong danh mục sản phẩm này, dòng xe du lịch đạt sản lượng 15.968 chiếc (giảm 2%), xe thương mại đạt 6.483 chiếc (tăng 8%), và nhóm xe tải bao gồm cả xe bán tải đạt 5.950 chiếc (tăng 11,3% so với tháng trước).

Điểm sáng kỹ thuật đáng chú ý nhất trong báo cáo của VAMA lần này là sự bứt phá của phân khúc xe lai xăng điện. Doanh số xe hybrid trong tháng 5 đạt mốc 1.670 chiếc, ghi nhận mức nhảy vọt lên tới 59% so với tháng trước. Xu hướng này cho thấy thị hiếu của người tiêu dùng trong nước đang có sự dịch chuyển rõ rệt sang các dòng xe tiết kiệm nhiên liệu và tối ưu chi phí vận hành hàng ngày.

Về cơ cấu nguồn gốc xuất xứ của phương tiện tính chung trên toàn thị trường, sản lượng tiêu thụ của cả hai nguồn cung ứng đều ghi nhận mức giảm đồng đều. Cụ thể, doanh số xe sản xuất lắp ráp trong nước đạt 13.080 xe, và sản lượng xe nhập khẩu nguyên chiếc cập cảng đạt 16.855 xe, cả hai khối này cùng ghi nhận mức sụt giảm 6% so với tháng 4.

Hệ quả của các chỉ số này cho thấy xe nhập khẩu nguyên chiếc (CBU) vẫn tiếp tục chiếm ưu thế chi phối trong cơ cấu danh mục sản phẩm tiêu thụ của người dân Việt Nam suốt giai đoạn đầu năm 2026. Sự đa dạng về thương hiệu, chủng loại và các gói trang bị công nghệ là những quy định cốt lõi giúp xe nhập khẩu duy trì sức hút cao hơn xe lắp ráp nội địa.

Tính quy mô tích lũy từ đầu năm đến hết tháng 5 năm 2026, doanh số bán ô tô trên toàn thị trường Việt Nam đạt tổng cộng 156.729 chiếc, tăng trưởng khoảng 22% so với chu kỳ cùng kỳ năm ngoái. Trong tổng thể bức tranh dài hạn này, tốc độ tăng trưởng của khối xe sản xuất lắp ráp nội địa đạt mốc 11%, bị bỏ xa bởi mức tăng tốc mạnh mẽ tới 27% của khối xe nhập khẩu nguyên chiếc.

Giới phân tích thị trường nhận định các thông số trên thể hiện rõ nét việc sức mua ô tô của người Việt, chủ yếu đối với các dòng xe chạy thuần xăng, đang rơi vào trạng thái giảm nhẹ. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý dữ liệu công bố từ VAMA chưa phản ánh hoàn toàn 100% diện mạo và sản lượng bán hàng thực tế của toàn thị trường ô tô Việt Nam.

Lý do là bởi ngoài các thành viên thuộc hiệp hội, hai thương hiệu sở hữu thị phần và sản lượng tiêu thụ cực kỳ lớn là VinFast và Hyundai Thành Công vẫn duy trì quy định công bố báo cáo kết quả kinh doanh độc lập. Việc tổng hợp và tìm kiếm tiếng nói chung giữa các nguồn số liệu này sẽ là bài toán cốt lõi giúp các hãng xe đánh giá đúng dung lượng thị trường, từ đó đưa ra các chiến lược căn chỉnh biểu giá và điều tiết sản lượng lắp ráp phù hợp trong giai đoạn trung hạn tiếp theo.