Ô tô điện tại Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn nhất từ trước đến nay?

Tương tự xu hướng của nhiều quốc gia láng giềng trong khu vực Đông Nam Á, thị trường ô tô Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển dịch cơ cấu năng lượng mạnh mẽ. Nhằm hiện thực hóa các cam kết về bảo vệ môi trường và thúc đẩy doanh số ô tô điện chạy pin (BEV), Chính phủ đã liên tục ban hành các cơ chế, chính sách ưu đãi có chiều sâu liên quan đến thuế và phí.

Đối với các dòng xe lai hybrid (bao gồm HEV và PHEV), các mức ưu đãi tài chính cũng ghi nhận sự gia tăng trong những năm gần đây nhưng biên độ hỗ trợ vẫn thấp hơn đáng kể so với xe thuần điện. Sự phân hóa này vạch rõ định hướng chiến lược của cơ quan quản lý trong việc ưu tiên tối đa cho dòng phương tiện xanh không phát thải, tạo tiền đề cho xe điện chạy pin mở rộng cửa chiếm lĩnh thị phần toàn ngành.

Quy định miễn lệ phí trước bạ đến hết năm 2030 theo Nghị định mới

Diễn biến pháp lý quan trọng nhất vừa được thiết lập vào ngày 8 tháng 6 năm 2026 khi Chính phủ chính thức ban hành Nghị định 202. Văn bản quy phạm pháp luật này quy định các dòng xe ô tô thuần điện chạy pin (BEV) sẽ được áp dụng mức lệ phí trước bạ 0% kéo dài đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2030. Quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 3 năm 2027 và thay thế hoàn toàn cho các nghị định hiện hành về lệ phí trước bạ.

Xét theo phân loại công nghệ phương tiện, BEV đang là dòng sản phẩm nhận được hàm lượng chính sách ưu đãi lớn nhất tại Việt Nam. Bên cạnh việc miễn hoàn toàn lệ phí trước bạ, dòng xe này còn được áp dụng mức thuế Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) thấp hơn nhiều lần so với xe hybrid hay xe sử dụng động cơ đốt trong (ICE) truyền thống.

Cấu trúc biểu thuế và phí của các dòng ô tô tại Việt Nam hiện được quy định cụ thể như sau:

• Xe ô tô con thuần điện (BEV): Thuế TTĐB áp dụng ở mức 3%, lệ phí trước bạ 0%.
• Xe hybrid (HEV/PHEV): Thuế TTĐB dao động từ 24,5% đến 105%, lệ phí trước bạ áp dụng từ 10% đến 12% tùy địa phương.
• Xe động cơ đốt trong truyền thống (ICE): Thuế TTĐB dao động từ 35% đến 105%, lệ phí trước bạ áp dụng từ 10% đến 12% tùy địa phương.

Đối với phân khúc xe bán tải, chính sách cũng phân định rõ ranh giới để khuyến khích công nghệ xanh:

• Xe bán tải thuần điện (BEV): Thuế TTĐB quy định mức 2% từ ngày 1/1/2026 đến ngày 28/2/2027; sau đó tăng lên 7% từ ngày 1/3/2027 đến ngày 31/12/2029; lệ phí trước bạ áp dụng 0%.
• Xe bán tải chạy xăng, dầu (ICE): Lệ phí trước bạ áp dụng từ 6% đến 7,2%. Thuế TTĐB áp dụng theo dung tích xi-lanh và lũy tiến theo từng năm:
  • Loại động cơ ≤ 2.5L: 15% (năm 2026), 18% (năm 2027), 21% (năm 2028), 24% (năm 2029).
  • Loại động cơ > 2.5L đến 3.0L: 20% (năm 2026), 23% (năm 2027), 26% (năm 2028), 29% (năm 2029).
  • Loại động cơ > 3.0L: 25% (năm 2026), 28% (năm 2027), 31% (năm 2028), 34% (năm 2029).

Tác động của thuế tiêu thụ đặc biệt đến chi phí lăn bánh thực tế

Thuế TTĐB là một trong những thành tố cốt lõi trực tiếp cấu thành nên giá giá niêm yết của một chiếc ô tô khi xuất xưởng hoặc nhập khẩu. Việc xe con chạy điện chỉ phải chịu mức thuế TTĐB 3% từ nay đến năm 2030 đã thấp hơn từ 8 đến 50 lần so với các dòng xe lai và xe xăng dầu giúp các đơn vị phân phối có cơ sở tài chính vững chắc để thiết lập mức giá bán cạnh tranh cho sản phẩm.

Trong khi đó, chính sách miễn 100% lệ phí trước bạ dù không can thiệp vào giá hóa đơn của xe nhưng lại có tác động tâm lý rất lớn đến hành vi người dùng nhờ kéo sụt chi phí lăn bánh thực tế xuống từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng. Minh chứng thực tế xuất hiện ở mẫu BEV bán chạy nhất thị trường hiện nay là VinFast Limo Green với mức giá niêm yết 749 triệu đồng.

Nếu đăng ký ra biển số tại các đô thị lớn như Hà Nội hay TP.HCM (nơi áp dụng mức lệ phí trước bạ xe xăng là 12%), người mua xe Limo Green được bớt trực tiếp một khoản chi phí tài chính gần 90 triệu đồng. Về mặt định vị, Limo Green là mẫu MPV cỡ trung có biểu giá niêm yết cao hơn mẫu MPV thuần xăng cỡ nhỏ Toyota Veloz Cross phiên bản cao cấp nhất khoảng 89 triệu đồng.

Tuy nhiên, từ quy định lệ phí trước bạ bằng 0% đã kéo mức chênh lệch chi phí lăn bánh tổng thể giữa hai mẫu xe này sụt giảm xuống chỉ còn khoảng 23 triệu đồng (ước tính chi phí lăn bánh của Limo Green là 765 triệu đồng so với 742 triệu đồng của Veloz Cross). Điều này làm triệt tiêu rào cản về giá ban đầu, giúp người dân dễ dàng tiếp cận xe điện hơn.

Đối với phân khúc xe bán tải chạy điện, dù các mức ưu đãi về thuế TTĐB và lệ phí trước bạ rất hấp dẫn so với loại chạy xăng (thuế TTĐB xe xăng năm 2026 cao gấp ít nhất 7 lần xe điện), thị trường Việt Nam hiện vẫn chưa ghi nhận bất kỳ sản phẩm bán tải điện nào được mở bán thương mại. Hệ thống chính sách ưu đãi này chủ yếu mang tính chất định hướng và đón đầu cho giai đoạn phát triển tiếp theo, khi thị trường mở rộng và xuất hiện nhiều lựa chọn cấu hình xe hơn.

Xe thuần điện đóng vai trò động lực tăng trưởng hàng đầu toàn ngành

Các số liệu thống kê ghi nhận mảng xe BEV đang đóng vai trò là động lực thúc đẩy tăng trưởng quan trọng nhất của toàn ngành ô tô trong nước trong khoảng hai năm trở lại đây. Cụ thể, trong năm 2025, tổng doanh số tiêu thụ của toàn thị trường ô tô Việt Nam đạt mốc 604.134 chiếc, tăng trưởng 22% so với năm 2024. Trong tổng thể bức tranh đó, riêng phân khúc ô tô thuần điện đã tiêu thụ được 175.121 xe, ghi nhận mức tăng trưởng bùng nổ lên tới 101%.

Số liệu bán hàng hơn 175.000 xe BEV nêu trên của thị trường Việt Nam hầu hết được đóng góp bởi thương hiệu VinFast, kết hợp cùng một phần sản lượng không đáng kể của dòng Ford Mustang Mach-E nhập khẩu từ Mexico. Nhiều hãng xe quốc tế khác cũng đang phân phối xe thuần điện tại Việt Nam như BYD, Geely, Hyundai, MG, BMW, Mercedes-Benz, Audi... nhưng các đơn vị này đều áp dụng quy định không công bố số liệu kinh doanh chi tiết.

Xét về mặt thị phần, tỷ trọng của xe BEV trong tổng doanh số toàn ngành ô tô Việt Nam đã dịch chuyển từ mốc 18% vào năm 2024 lên đạt mức 24% trong năm 2026. Thương hiệu ô tô bán chạy nhất thị trường năm 2025 là VinFast — hãng xe đã hoàn thành quy trình khai tử xe xăng để chỉ kinh doanh xe thuần điện. Trong danh sách 10 mẫu ô tô ăn khách nhất thị trường, các dòng xe BEV cũng xuất sắc chiếm lĩnh cả 4 vị trí dẫn đầu bảng tổng sắp.

Vị thế dẫn đầu Đông Nam Á về doanh số ô tô thuần điện

Sự bứt tốc về mặt sản lượng đã đưa Việt Nam vượt qua nhiều quốc gia trong khu vực để chiếm giữ vị trí thị trường tiêu thụ ô tô thuần điện lớn nhất Đông Nam Á tính trong năm 2025. Quốc gia xếp vị trí thứ hai về sản lượng tiêu thụ BEV là Thái Lan với doanh số đạt 120.301 xe, chiếm tỷ trọng 19,37% toàn ngành, theo báo cáo từ Liên đoàn công nghiệp Thái Lan (FTI). So với năm 2024, tốc độ tăng trưởng xe thuần điện của xứ sở chùa vàng đạt khoảng 80%.

Nếu xét riêng về tốc độ tăng trưởng doanh số xe BEV giai đoạn 2024-2025, Việt Nam đứng vị trí thứ ba khu vực sau Indonesia (đạt mức tăng 141%) và Malaysia (đạt mức tăng 109%), căn cứ theo dữ liệu từ GAIKINDO và Paultan. Tuy nhiên, nếu xét gộp chung toàn bộ nhóm xe điện hóa (bao gồm cả xe thuần điện BEV và các dòng xe lai hybrid HEV/PHEV), Việt Nam hiện đang dẫn đầu nhóm 4 thị trường ô tô lớn nhất khu vực Đông Nam Á với tốc độ tăng trưởng chạm mốc 96%. Tính chung trong năm 2025, người tiêu dùng Việt Nam đã xuống tiền mua sắm khoảng 189.887 chiếc xe hybrid và thuần điện các loại.

Cạnh tranh khốc liệt và làn sóng đổ bộ của các thương hiệu mới trong năm 2026

Cuộc đua thị phần mảng xe BEV tại Việt Nam hiện đang do thương hiệu VinFast cầm trịch và chi phối sâu sắc. Doanh nghiệp do tỷ phú Phạm Nhật Vượng sáng lập đang nắm giữ các lợi thế tuyệt đối nhờ sở hữu mạng lưới hạ tầng trạm sạc công cộng có quy mô lớn nhất toàn quốc cùng dải sản phẩm phong phú trải dài ở mọi phân khúc. Doanh số của hãng xe này đã liên tục thống trị thị trường trong hai năm liên tiếp gần nhất. Riêng trong năm 2025, VinFast đã bán ra 175.099 chiếc ô tô điện, chiếm lĩnh khoảng 30% thị phần của toàn bộ ngành ô tô Việt Nam.

Giới chuyên gia phân tích dự báo phân khúc xe BEV tại Việt Nam trong nửa cuối năm 2026 sẽ tiếp tục duy trì trạng thái sôi động và cạnh tranh khốc liệt hơn nữa nhờ sự xuất hiện của hàng loạt lựa chọn sản phẩm mới. Ở nhóm thương hiệu xe phổ thông, các hãng xe như VinFast, Jaecoo, BYD, Geely, Lynk & Co, Wuling và Volkswagen đã xác nhận lộ trình đưa các dòng sản phẩm thuần điện hoàn toàn mới lần đầu tiên mở bán thương mại tại thị trường trong nước.

Đối với phân khúc xe hạng sang, các dòng xe thuần điện thế hệ mới cấu hình cao đến từ các thương hiệu Audi, Lexus, Porsche và Mercedes-Benz cũng được lên lịch đổ bộ vào các tổng kho và showroom từ giai đoạn quý III tới. Sự gia tăng áp lực nguồn cung này được dự báo sẽ kích hoạt những luồng tranh luận sâu sắc về năng lực đáp ứng của hạ tầng lưới điện đô thị, đồng thời thúc đẩy các hãng xe phải liên tục đưa ra các giải pháp căn chỉnh biểu giá và nâng cao chất lượng dịch vụ hậu mãi nhằm duy trì vị thế trong giai đoạn trung hạn tiếp theo.